AixmiNews.gr - H Ηλεκτρονική εφημερίδα των Μεγάρων, της Νέας Περάμου και της Δυτικής Αττικής

18.01.2018

Ο καιρός μας

829ioannoy

Καλωσορίζουμε στην ΑΙΧΜΗ τον δημοσιογράφο Ιερόθεο Ιωάννου ο οποίος θα συμπεριλαμβάνεται από εδώ και στο εξής στην δημοσιογραφική ομάδα της εφημερίδας μας. Ο Θάκης με την έλευση της νέας χρονιάς κάνει «δημοσιογραφικό ποδαρικό» με ένα ρεπορτάζ που αφορά την κοινωνία και ιδιαίτερα τους γονείς.

 

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι ένα φαινόμενο μεγάλων διαστάσεων που εξελίχτηκε σε κοινωνικό πρόβλημα και έχει προκαλέσει αντιδράσεις από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο. Όλες αυτές οι ουσίες και οι χρήση τους εμφανίστηκαν από αρχαιοτάτων χρόνων εξαιτίας της φύσης του ανθρώπου, ο οποίος ήθελε να επεμβαίνει και να αλλάζει τη συναισθηματική του κατάσταση κατά τη διάρκεια θρησκευτικών τελετών αρχικά αλλά και σε κοινωνικού περιεχομένου τελετές στη συνέχεια με στόχο την υπέρβαση των ικανοτήτων του και την επαφή του με το θείο. Η παρουσία και η λειτουργία των εξαρτησιογόνων ουσιών αλλάζει μεταξύ των κοινωνιών και των ιστορικών στιγμών και έρχεται να καλύψει διαφορετικές κάθε φορά κοινωνικές και πολιτιστικές συνθήκες και κατ' επέκταση ατομικές ανάγκες. Γενικά είναι μια κατάσταση που επιβαρύνει και καταστρέφει την κοινωνία και τα μέλη της.

Στην Ελλάδα αρχίζει μια σταδιακή εξάπλωση κάθε είδους εξαρτησιογόνων ουσιών και αλκοόλ τη δεκαετία του '60. Το πρόβλημα στη δεκαετία του '80 αρχίζει να λαμβάνει πρωτοφανείς διαστάσεις για την κοινωνία του τότε. Και από τη δεκαετία του '90 έως και σήμερα η χρήση παράνομων ουσιών στη μαθητική κοινότητα και στο νεανικό πληθυσμό έχει πάρει απελπιστικές διαστάσεις.

Η εφηβεία και οι αλλαγές της στον άνθρωπο

Η χρήση και η εξάρτηση αποτελεί μια δύσκολη παθολογική κατάσταση και αντιμετωπίζεται δύσκολα. Όταν μιλάμε για την εφηβική ηλικία θα πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας, πως είναι μια περίοδος μεταβατική του ανθρώπου από παιδί σε ενήλικα, μια αλλαγή που επιφέρει κλυδωνισμούς στην ψυχοσύνθεση του κάθε νέου. Κατά αυτή τη περίοδο, όπου δημιουργούνται διάφορες ψυχοσωματικές επαναστάσεις, που βιώνει ο έφηβος με τη ραγδαία σωματική αύξηση και ωρίμανση, συνοδεύονται από κοινωνικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις που θέτουν σε δοκιμασία τις ψυχικές άμυνες του στο να ανταπεξέρχεται σε διάφορα θέματα. Είναι μια εποχή που το παιδί υπόκειται σε ορμονικές διαταραχές.
Θέλοντας να δώσουμε έναν ορισμό της εφηβείας, θα λέγαμε πως είναι το σύνολο των εξελικτικών βιολογικών και ψυχικών διεργασιών στη ζωή του ανθρώπου και ξεκινάει από την ήβη και ολοκληρώνεται μόλις το άτομο αποκτήσει τη δική του ταυτότητα και φύλο. Κατά τη διάρκεια της ήβης, το άτομο αναπτύσσει αισθήματα ελευθερίας μέχρι που ενηλικιώνεται ενώ τα χρονικά όρια της εφηβείας δεν είναι σαφή αλλά αρκετά ρευστά. Η εφηβεία είναι μια περίοδος προετοιμασίας του νέου για την είσοδο του στην κοινωνία των ενηλίκων. Η περίοδος αυτή δεν είναι ίδια σε όλες τις κοινωνίες αλλά ποικίλλει, διότι οι υποανάπτυκτες κοινωνίες υστερούν σε σχέση με τις ανεπτυγμένες, όπου η ωρίμανση των νέων γίνεται συντομότερα, αφού υπάρχει σωστή εκπαίδευση και συνεχής παροχή πληροφοριών. Εκτός από αυτούς τους παράγοντες, η οικογένεια αποτελεί τον ενδιάμεσο κρίκο της εξόδου των εφήβων στη κοινωνία, γιατί επιδρά άμεσα στην ψυχική και κοινωνική τους εξέλιξη . Μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα αλλαγών, αρκετά από τα νέα άτομα, δείχνουν αδυναμία σε θέματα που αφορούν χρήση ουσιών και εξαρτήσεων με τις ευθύνες να βαραίνουν πολλές πλευρές διότι έχουμε να κάνουμε με ένα θέμα που ευδοκιμεί εξαιτίας της κρίσης που διέπει την κοινωνία, την οικογένεια, την ηθική και τις αξίες.
Διάφορες έρευνες προσδιορίζουν μερικούς από τους παράγοντες που θα διευκόλυναν τη χρήση ουσιών κατά την εφηβική ηλικία. Τέτοιοι παράγοντες είναι η αδυναμία να τεθούν στόχοι, η αποδοχή από τις παρέες συνομηλίκων, η ανάπτυξη της προσωπικότητας, η κοινωνική απομόνωση, η αδιαφορία της οικογένειας, η περιέργεια, η αντίθεση με το κατεστημένο, η ερωτική απογοήτευση, η αδυναμία κορεσμού και η δίψα για συνεχή απόκτηση υλικών αγαθών κ.α.

829ousies

Γιατί ωθείται ένας νέος στη χρήση ουσιών

Εστιάζοντας στους λόγους που οι έφηβοι οδηγούνται στη χρήση ουσιών όπως αλκοόλ, χασίς, κοκαΐνη, ηρωίνη, χάπια κτλ μπορούμε να τους διαχωρίσουμε ως εξής:
Βιολογικός: Σύμφωνα με έρευνες βιολόγων, τα βιολογικά αίτια, που θεωρείται πως αποτελούν εθιστικό προδιαθετικό παράγοντα και αποτελούν βάση για την εμπλοκή ενός εφήβου στην χρήση ουσιών δεν μπορούν να αποτελέσουν από μόνα τους λόγο για να δημιουργηθεί το φαινόμενο της χρήσης.
Ατομικός: Από ψυχολογικής άποψης, η εξάρτηση του ατόμου από ουσίες αποτελεί μια διαδικασία μέσα από την οποία θεωρεί, πως καλύπτει τις ανάγκες της ζωής του. Ενώ προσπαθεί λανθασμένα να ισορροπήσει και να εναρμονίσει την ψυχή του δεν παύει να αποτελεί ένα προσωρινό κομμάτι απολίνωσης του πόνου του. Αυτή η διαδικασία μέσα στην οποία μπαίνουν για να αντιστρέψουν αυτό το αρνητικό κλίμα πηγάζει από τα παιδικά χρόνια και εκδηλώνεται στην εφηβεία. Βασικό χαρακτηριστικό της μη φυσιολογικής ψυχικής ανάπτυξης του παιδιού είναι η χαμηλή αυτοεκτίμηση και η έλλειψη στοργής με αποτέλεσμα να είναι ευάλωτο στον έξω κόσμο μη βρίσκοντας ορθές λύσεις για την κάλυψη των ψυχικών αναγκών του.
Οικογένεια: Το κάθε παιδί επιδέχεται πολλές επιδράσεις μέσα από την οικογένεια του, που καθορίζουν την μετέπειτα εξέλιξή του. Τα τελευταία χρόνια, ο ρόλος της οικογένειας, έχει αρχίσει να εξασθενεί με αποτέλεσμα να κλονίζεται η ψυχική υγεία των παιδιών. Αυτός ο έντονος τρόπος ζωής των γονιών λόγω διαφόρων υποχρεώσεων οδηγεί στη παραμέληση των παιδιών. Αυτή η έλλειψη επικοινωνίας έχει σαν αποτέλεσμα την απώλεια σωστών συμβουλών οι οποίες θα βοηθήσουν το παιδί να διαμορφώσει σωστά το χαρακτήρα του με αποτέλεσμα να είναι ευάλωτο σε συμβουλές τρίτων που συνήθως δεν διάγουν την πνευματική καλλιέργεια του παιδιού αλλά το οδηγούν σε λανθασμένα μονοπάτια.
Ο σύγχρονος τρόπος ζωής έχει δημιουργήσει παιδιά που διακατέχονται από έντονη ανασφάλεια που δεν καλύπτει τις ψυχικές τους ανάγκες. Έτσι κοινωνικοποιούνται με λάθος τρόπο και βρίσκονται λόγω της οικογενειακής αδιαφορίας μετέωρα μέσα στην κοινωνία όταν κάνουν τη μετάβαση από παιδί σε έφηβο. Όταν η οικογένεια δείχνει στοιχεία όπως μειωμένη παρακολούθηση των παιδιών, έλλειψη ενδιαφέροντος, υπερπροστασία, έλλειψη εποπτείας και το σημαντικότερο υπάρχει διαταραγμένη σχέση μεταξύ γονιού και παιδιού τότε δίνεται το έναυσμα για την απομάκρυνση του παιδιού από το χώρο της οικογένειας.
Σχολείο: Σίγουρα το σχολικό περιβάλλον ασκεί επιρροή σε έναν νέο άνθρωπο και τον βάζει στη διαδικασία δημιουργίας προτύπων και απόκτησης στάσεων συμπεριφοράς. Όλα τα παιδιά γνωρίζουν νέα πράγματα μέσα από τις παρέες τους. Επομένως είναι πολύ εύκολο, όταν ένα παιδί κάνει χρήση ουσιών να το προτείνει στη παρέα του στο σχολείο. Η παρέα έτσι μπαίνει σε ένα μηχανισμό μίμησης και προχωράει στη χρήση διαφόρων ουσιών. Εδώ παρατηρούμε, πως ενώ η οικογένεια (όταν λειτουργεί σωστά ) έχει βάλει βάσεις για αποφυγή των ναρκωτικών, ο κύκλος του σχολείου επηρεάζει την αντίληψη του παιδιού διότι είναι ο θύλακας που πρωτοβάζει το παιδί στη διαδικασία της κοινωνικοποίησης του. Οι φιλίες αυτές ίσως αποτελούν το πρώτο βήμα για τη χρήση ουσιών στην πορεία της ζωής ενός εφήβου.
Πέραν όμως του φιλικού κύκλου εντός του σχολείου μερίδιο ευθύνης φέρει και το ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα, το οποίο επικεντρώνεται μόνο στην συσσώρευση γνώσεων για την επίτευξη υψηλών επιδόσεων στις εξετάσεις αλλά η ενημέρωση για καίρια θέματα, που αφορούν τους νέους και την κοινωνικοποίησή τους γενικότερα, είναι μηδαμινή. Τα παιδιά έχουν πλήρη άγνοια και ωθούνται στη χρήση ουσιών. Δυστυχώς το σχολείο δεν ενημερώνει, όσο πρέπει, τα παιδιά περί ναρκωτικών και των συνεπειών της χρήσης τους. Τα πάντα τα μαθαίνουν από τους φίλους και από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ενώ θα μπορούσαν να γίνονται σεμινάρια σε τακτά χρονικά διαστήματα ενημέρωσης των νέων και των οικογενειών τους αλλά και των εκπαιδευτικών.
Κοινωνία: Το κοινωνικό γίγνεσθαι αλληλοσυνδέεται με τον χαρακτήρα του εφήβου και με τη χρήση ουσιών. Όταν μάλιστα η κοινωνία δυσλειτουργεί τότε ωθεί τον έφηβο σε αρνητική πορεία. Ζώντας μέσα στην κοινωνία σχηματίζεται η ταυτότητα του καθενός και παράγονται οι αξίες με τις οποίες θέλει να πορευτεί ο καθένας.
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της σημερινής κοινωνίας που μπορεί να κάνει επιρρεπές ένα άτομο στη χρήση ουσιών είναι η οικονομική κρίση. Όταν ο έφηβος είναι άνεργος, χωρίς λεφτά και γεμάτος αβεβαιότητα αισθάνεται τόση ανασφάλεια και τόσο άγχος που θεωρεί πως θα επουλώσει τις ψυχικές του πληγές μέσα από τα ναρκωτικά, το αλκοόλ κτλ.

Επιπτώσεις από τη χρήση ουσιών

Είναι γνωστό σε όλους, πως η χρήση ναρκωτικών είτε ελαφριών είτε βαριών είναι επιβλαβής για την υγεία. Σε όλες τις περιπτώσεις, ειδικά όταν η χρήση είναι χρόνια, υπάρχουν πολλοί κίνδυνοι που διακατέχει ένας έφηβος όπως είναι η κατάθλιψη, η αυτοκαταστροφικές τάσεις, πνευμονολογικά και καρδιολογικά προβλήματα, κατάσταση κώματος και πολλές φορές και θάνατος
Η χρήση ουσιών έχει επιπτώσεις και στη λειτουργία της οικογένειας, αφού η ύπαρξη ενός χρήστη μέσα σε αυτή δεν αποτελεί πρόβλημα μόνο για το χρήστη αλλά για όλα τα μέλη της οικογένειας. Το σημαντικότερο πρόβλημα που συναντούν οι επιστήμονες εντός οικογενειακού περιβάλλοντος είναι η ενδοοικογενειακή βία, η οποία γίνεται πάντα εντονότερη, όταν έχουμε να κάνουμε με χρήση ουσιών. Συνήθως οι νέοι, που κάνουν χρήση ουσιών, απομακρύνονται από το σπίτι μη δίνοντας την ευκαιρία στα άλλα μέλη να τους βοηθήσουν θεωρώντας τους εχθρούς τους στην μανία τους για χρήση. Οι χρήστες συνήθως δεν εργάζονται με αποτέλεσμα να ζητούν συνεχώς χρήματα για τη δόση τους ή ακόμα και να ασκούν βία στα μέλη της οικογένειάς τους για την ανεύρεση χρημάτων.

Αντιμετώπιση

Η πρόληψη από τη χρήση ουσιών στη σημερινή κοινωνία βοηθάει στη σωστή ανάπτυξη των εφήβων και αποσκοπεί στη δημιουργία καλών και αγαθών πολιτών. Έτσι θα μπορέσει να λειτουργήσει σωστά μία κοινωνία μέσα στα πλαίσια εκείνα, όπου θα στηθούν δυνατές βάσεις για τις νέες γενιές. Για να φτάσουμε σε αυτό το σημείο χρειάζεται η κοινή στρατηγική και συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Η μέθοδος της πρόληψης εμφανίστηκε τη δεκαετία του '60 για πρώτη φορά και ασχολούταν με το φαινόμενο της χρήσης ουσιών. Η ενημέρωση είχε στόχο να εμποδίσει τη χρήση ουσιών και τις σωματικές και ψυχικές επιδράσεις τους. Ο σύγχρονος τρόπος πρόληψης και ενημέρωσης αποσκοπεί στην αντικειμενική παρουσίαση του προβλήματος των ναρκωτικών και επιζητά ως αποτέλεσμα οι νέοι να γνωρίζουν τις συνέπειες με ουσιαστικό τρόπο.
Όπως διαπιστώνουμε με τα ως τώρα, η εφηβεία είναι μια ηλικία, όπου το άτομο απομακρύνεται από την οικογένεια διότι δημιουργείται ένας αυτόνομος ενήλικος χαρακτήρας. Η οικογένεια κατά την εφηβεία ασυνείδητα προσπαθεί να προστατέψει το νέο όπως όταν ήταν παιδί. Ο νέος πλέον θέλει καθοδήγηση και όχι αυστηρή επιτήρηση διότι πολλοί νέοι καταφεύγουν στα ναρκωτικά λόγω οικογενειακής πίεσης.
Καταλαβαίνουμε λοιπόν, πως ο ρόλος των γονέων γίνεται ακόμη πιο απαιτητικός και καλείται ο γονέας να συνειδητοποιήσει το ρόλο του. Η αυτογνωσία του γονέα είναι το βασικό του όπλο που θα τον διατηρήσει όρθιο στη πορεία που έχει αναλάβει να φέρει σωστά εις πέρας.
Αμέσως μετά την οικογένεια, κύριο υπεύθυνο για τη διαμόρφωση του χαρακτήρα ενός νέου, είναι το σχολείο, το οποίο καλείται να δημιουργήσει το κατάλληλο περιβάλλον που θα είναι σε ενάντια φιλοσοφία, όσο αφορά τη χρήση ουσιών. Οι νέοι στο χώρο του σχολείου περνούν τις περισσότερες ώρες της ημέρας τους, αποκτώντας παρέες ενώ συνάμα συναναστρέφονται με τους εκπαιδευτικούς. Είναι ο χώρος που κοινωνικοποιούνται για πρώτη φορά. Το σχολείο, κυρίως στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο, έρχεται αντιμέτωπο με την εφηβεία και τα θέματα που αφορούν τους έφηβους και οι παρεμβάσεις και οι προληπτικές ενέργειες είναι αναγκαίες. Με τη σωστή ενημέρωση το σχολείο καταφέρνει να διαμορφώσει ένα σωστό χαρακτήρα για τη νέα γενιά.

Εν κατακλείδι

Σίγουρα το θέμα της χρήσης ουσιών είναι ένα μεγάλο πρόβλημα και χρειάζεται η συνεργασία πολλών συνιστάμενων δυνάμεων για να αντιμετωπιστεί. Το σχολείο θα πρέπει να ενημερώνει τα παιδιά για τις αρνητικές συνέπειες των ουσιών αυτών, η οικογένεια θα πρέπει να δείχνει ενδιαφέρον, κατανόηση και στοργή ενώ το κράτος με τη σειρά του θα πρέπει να διοργανώνει ημερίδες ενημέρωσης των νέων και των γονιών σχετικά τη μάστιγα των ναρκωτικών και των εξαρτήσεων. Θα πρέπει όλοι οι φορείς να ρίξουν το βάρος τους στη καλύτερη και έγκαιρη πρόληψη μέσα από την οποία τα παιδιά θα μπορούν να ανταπεξέλθουν στις προκλήσεις της ζωής. Μέσα από αυτές τις δράσεις τα παιδιά μαθαίνουν να διαχειρίζονται δυσκολίες της ζωής, αντιστέκονται σε πειρασμούς και επιλέγουν θετικές τάσεις. Οι νέοι χρειάζονται ενθάρρυνση στο να παίρνουν τη ζωή στα χέρια τους και να πιστεύουν ότι μπορούν να σταθούν στα δικά τους πόδια αποκτώντας έτσι νόημα η ζωή τους. Είναι πολύ σημαντικό να γίνει κάτι τέτοιο διότι ο δρόμος που οδηγεί από την ανωριμότητα στις ευθύνες, έχει πάντα εμπόδια και γι' αυτό οι νέοι πρέπει από νωρίς να έχουν ανεπτυγμένες τις προσωπικές και κοινωνικές τους δεξιότητες που είναι αναγκαίες για την αντιμετώπιση των δυσκολιών που φέρνει η ζωή.